પેટ્રોલની નિકાસ પર ટેક્સનો બોજ વધ્યો, ડીઝલ પર ₹7.50 ડ્યુટી ઘટી

સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલના એક્સપોર્ટ પર લાગતી સ્પેશિયલ એડિશનલ એક્સાઇઝ ડ્યુટી એટલે કે વિન્ડફોલ ટેક્સમાં મોટો ફેરફાર કર્યો છે. 16 ઓક્ટોબર 2026થી પેટ્રોલના એક્સપોર્ટ પર ડ્યુટી ₹0.50થી વધારીને ₹2.50 પ્રતિ લિટર કરવામાં આવી છે, જ્યારે ડીઝલની ડ્યુટી ₹16થી ઘટાડીને ₹8.50 પ્રતિ લિટર કરવામાં આવી છે. એટલે ડીઝલના એક્સપોર્ટ પર પ્રતિ લિટર ₹7.50નો ઘટાડો થયો છે.

પેટ્રોલ પર ડ્યુટી વધી, ડીઝલ પર ઘટાડો

સેન્ટ્રલ એક્સાઇઝ ડ્યુટી સંબંધિત નોટિફિકેશનમાં સુધારા દ્વારા આ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. નવી વ્યવસ્થા હેઠળ પેટ્રોલના એક્સપોર્ટ પર ટેક્સમાં વધારો થયો છે, જ્યારે ડીઝલના એક્સપોર્ટ પર મોટી રાહત આપવામાં આવી છે. પેટ્રોલ માટે એક્સપોર્ટ ડ્યુટી હવે ₹2.50 પ્રતિ લિટર રહેશે. અગાઉ આ ડ્યુટી ₹0.50 પ્રતિ લિટર હતી. બીજી તરફ, ડીઝલની એક્સપોર્ટ ડ્યુટી ₹16થી ઘટીને ₹8.50 પ્રતિ લિટર થઈ છે.

ઘરેલુ પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ પર શું અસર?

એક્સપોર્ટ ટેક્સમાં થયેલા આ ફેરફારનો સીધો અર્થ એ નથી કે ભારતમાં પેટ્રોલ કે ડીઝલના ભાવ વધશે અથવા ઘટશે. ઘરેલુ બજારમાં વેચાતા પેટ્રોલ અને ડીઝલ પર લાગતી હાલની ડ્યુટીમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી. આથી આ નિર્ણયથી હાલમાં ઘરેલુ પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ પર સીધી અસર થવાની અપેક્ષા નથી.

ઓઇલ કંપનીઓના એક્સપોર્ટ માર્જિન પર અસર

આ ફેરફાર ખાસ કરીને પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સનું મોટાપાયે એક્સપોર્ટ કરતી ઓઇલ અને રિફાઇનિંગ કંપનીઓ માટે મહત્વનો છે. ડીઝલની એક્સપોર્ટ ડ્યુટી ઘટવાથી રિફાઇનિંગ કંપનીઓના ડીઝલ એક્સપોર્ટ માર્જિનને રાહત મળી શકે છે. બીજી તરફ, પેટ્રોલની એક્સપોર્ટ ડ્યુટીમાં વધારો થવાથી પેટ્રોલના એક્સપોર્ટ માર્જિન પર થોડું દબાણ આવી શકે છે. જોકે વાસ્તવિક અસર કંપનીના એક્સપોર્ટ વોલ્યુમ, રિફાઇનિંગ માર્જિન અને આંતરરાષ્ટ્રીય પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સની કિંમતો પર આધારિત રહેશે.

સરકાર વિન્ડફોલ ટેક્સની સમીક્ષા કરે છે

સરકાર આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ ઓઇલ અને પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સની કિંમતોમાં થતા ફેરફારોને ધ્યાનમાં રાખીને આ ડ્યુટીની સમીક્ષા કરે છે. આ દરોમાં સામાન્ય રીતે દર પખવાડિયે થતી સમીક્ષા બાદ ફેરફાર થઈ શકે છે. ભારતમાં પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સના એક્સપોર્ટ પર પ્રથમ વખત જુલાઈ 2022માં વિન્ડફોલ ટેક્સ લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો. લગભગ બે વર્ષ બાદ તેને દૂર કરવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડની કિંમતોમાં તેજી આવ્યા પછી માર્ચ 2026માં તેને ફરી લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો.ડીઝલની એક્સપોર્ટ ડ્યુટીમાં ₹7.50 પ્રતિ લિટરનો ઘટાડો રિફાઇનિંગ કંપનીઓ માટે સકારાત્મક બની શકે છે, જ્યારે પેટ્રોલ પર વધેલી ડ્યુટી તેના એક્સપોર્ટ માર્જિનને અસર કરી શકે છે.

આ પણ વાંચો : ભારતના એક્સપોર્ટમાં 23%નો ઉછાળો, આંકડો $44.40 અબજને પાર

આ પણ જુઓ:

Watch onYouTube