Personal Finance

UPI Payment: આ એક કામ કરી લેજો નહીંતર, 15 સપ્ટેમ્બરથી UPI-QR પેમેન્ટ થઇ જશે બંધ!

RBIના નિયમો હેઠળ વેપારીઓ માટે Re-KYC પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવાની 15 સપ્ટેમ્બરની સમયમર્યાદા સામે આવી છે. સમયસર વેરિફિકેશન ન થાય તો કેટલાક નાના વેપારીઓના QR આધારિત પેમેન્ટમાં વિક્ષેપ આવી શકે છે, જોકે સમગ્ર UPI વ્યવસ્થા બંધ થવાની નથી.

desk@kuberanowPublished On : 8 Sept 2026

UPI પેમેન્ટમાં મોટો ફેરફાર? લાખો નાના વેપારીઓ પર પડી શકે અસરAI GENERATED IMAGE

ભારતમાં ડિજિટલ લેવડદેવડ હવે દિનચર્યાનો અભિન્ન અંગ બની ચૂકી છે. નાની ચાની કીટલીથી માંડીને કરિયાણાની દુકાનો સુધી બધે જ ક્યૂઆર કોડથી પેમેન્ટ કરવું ખૂબ જ સામાન્ય બની ગયું છે. દરમિયાન, સામે આવેલી એક નવી સમયમર્યાદાએ લાખો નાના વેપારીઓ અને ગ્રાહકોની ચિંતા વધારી દીધી છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) ના દિશાનિર્દેશો મુજબ મર્ચન્ટ્સ માટે રી-કેવાયસી (Re-KYC) પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવી અનિવાર્ય છે. જો નિર્ધારિત તારીખ સુધીમાં વેપારીઓનું વેરિફિકેશન પૂરું નહીં થાય, તો ક્યૂઆર કોડ દ્વારા થતા પેમેન્ટ પર તેની અસર પડી શકે છે.

સમગ્ર મામલો શું છે?

આરબીઆઈના નિયમો અનુસાર વેપારીઓએ સમયાંતરે તેમની કેવાયસી વિગતો અપડેટ કરવી ફરજિયાત છે. પ્રવર્તમાન સમયમર્યાદા મુજબ આગામી 15 સપ્ટેમ્બર સુધીમાં આ રી-કેવાયસી પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવાની રહેશે. ફિનટેક કંપનીઓ અને પેમેન્ટ એગ્રીગેટર્સનું જણાવવું છે કે હજુ પણ અસંખ્ય નાના વેપારીઓનું વેરિફિકેશન બાકી છે. આ જ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને ઉદ્યોગ જગતે આરબીઆઈ સમક્ષ સમયમર્યાદા લંબાવવા માટે રજૂઆત પણ કરી છે.

ગ્રાહકો અને વેપારીઓ પર શું અસર પડી શકે?

જો કોઈ દુકાનદારનું રી-કેવાયસી સમયસર નહીં થાય, તો તેનો ક્યૂઆર કોડ કામ કરતો બંધ થઈ શકે છે, જેનાથી ગ્રાહકોને ચુકવણી કરવામાં મુશ્કેલી નડી શકે છે. ધારો કે તમે શાકભાજી ખરીદવા ગયા અને દુકાનદારનો કોડ સ્કેન ન થાય, તો યુપીઆઈ પેમેન્ટ અટકી જશે. આવી સ્થિતિમાં ગ્રાહકોએ રોકડા રૂપિયા ચૂકવવા પડશે અથવા અન્ય વિકલ્પો શોધવા પડશે. જોકે, આ અસર સમગ્ર દેશમાં સરખી નહીં રહે, પરંતુ નાના વેપારીઓ અને ફેરીવાળા વિસ્તારોમાં તેની વ્યાપક અસર જોવા મળી શકે છે.

કેટલા વેપારીઓ પર જોખમ?

આંકડાકીય અંદાજો મુજબ, આ સ્થિતિ થોડી ચિંતાજનક સાબિત થઈ શકે છે. અંદાજે 30થી 35 ટકા નાના અને લારી-ગલ્લાવાળા વિક્રેતાઓ આ ડેડલાઇનથી પ્રભાવિત થઈ શકે છે, જ્યારે લગભગ 10 લાખ નાના વેપારીઓ જોખમના દાયરામાં હોવાનું મનાય છે. નિર્ધારિત સમયગાળામાં માત્ર 80 ટકા જેટલું જ વેરિફિકેશન પૂરું થઈ શકે તેવી શક્યતા છે, તેથી જ પેમેન્ટ સંસ્થાઓ આરબીઆઈ પાસે વધુ સમયની માંગ કરી રહી છે.

શું સમગ્ર ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમ બંધ થઈ જશે?

રાહતની વાત એ છે કે આનાથી દેશની આખી ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમ પર કોઈ રોક નહીં લાગે. ભારતમાં દરરોજ અબજો યુપીઆઈ વ્યવહારો થાય છે અને મોટા વેપારીઓની પેમેન્ટ સિસ્ટમ રાબેતા મુજબ ચાલુ રહેશે. મુખ્ય ચિંતા એવા નાના વેપારીઓને લઈને છે જેઓ સંપૂર્ણપણે ક્યૂઆર કોડ આધારિત લેવડદેવડ પર નિર્ભર છે.

ગ્રાહકોએ શું સાવચેતી રાખવી જોઈએ?

હાલના તબક્કે ગભરાવાની કોઈ જરૂર નથી કારણ કે સમયમર્યાદા વધારવા અંગે ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે અને સૌની નજર આરબીઆઈના આગામી નિર્ણય પર છે. તેમ છતાં, સાવચેતીના ભાગરૂપે જો તમે નાના બજારો કે લોકલ વેપારીઓ પાસેથી ખરીદી કરતા હોવ, તો થોડી રોકડ સાથે રાખવી તમારા માટે હિતાવહ રહેશે.