Insurance Penetration: બેંક ખાતાં વધ્યાં, છતાં વીમા સુરક્ષામાં ભારત ઘણું પાછળ

ભારતમાં બેંકિંગ અને રોકાણની સુવિધાઓ વધુ લોકો સુધી પહોંચી છે, પરંતુ વીમા સુરક્ષાનો વિસ્તાર એ જ ગતિએ થયો નથી. McKinsey & Companyના સપ્ટેમ્બર 2026ના અહેવાલ India’s new insurance track: The marathon becomes an AI-led decathlon મુજબ, નાણાકીય સેવાઓની વધતી પહોંચ છતાં લાખો લોકો અને વ્યવસાયો માટે પૂરતું વીમા કવર મેળવવું પડકાર છે.

નાણાકીય વર્ષ 2024-25માં ભારતમાં કુલ વીમાની પહોંચ GDPના 3.7% જેટલી હતી. વીમાની પહોંચ એટલે એક વર્ષમાં મળેલા વીમા પ્રીમિયમનું GDP સાથેનું પ્રમાણ. વૈશ્વિક સ્તરે આ સરેરાશ 7.3% છે. ભારતમાં જીવન વીમાની પહોંચ 2.7% છે, જે વૈશ્વિક સરેરાશ 3%ની નજીક છે. મોટું અંતર નોન-લાઇફ વીમામાં છે: ભારતમાં તેનો દર માત્ર 1%, જ્યારે વૈશ્વિક સરેરાશ 4.3% છે. આ શ્રેણીમાં આરોગ્ય, મોટર અને અન્ય સામાન્ય વીમાનો સમાવેશ થાય છે.

અહેવાલ પ્રમાણે, 2014માં 53% પુખ્ત વયના લોકો પાસે બેંક ખાતું હતું, જે 2025માં વધીને 89% થયું. ડીમેટ ખાતાં પણ નાણાકીય વર્ષ 2016-17ના આશરે 2.8 કરોડથી વધીને 2025-26માં લગભગ 22.5 કરોડ થયાં. તેની સામે, નાણાકીય વર્ષ 2016-17થી 2024-25 દરમિયાન અમલમાં રહેલી વ્યક્તિગત જીવન વીમા પૉલિસીઓની સંખ્યા આશરે 33 કરોડની આસપાસ જ રહી.

આરોગ્ય વીમામાં વૃદ્ધિ નોંધાઈ છે. સામાન્ય વીમા બજારમાં તેનો હિસ્સો આશરે 38% છે અને નાણાકીય વર્ષ 2021-22થી 2024-25 દરમિયાન આ ક્ષેત્ર લગભગ 17%ના વાર્ષિક દરે વધ્યું. વ્યક્તિગત આરોગ્ય વીમા હેઠળ આવરી લેવાયેલા લોકોની સંખ્યા આશરે 3.2 કરોડથી વધીને 6 કરોડ થઈ છે. તેમ છતાં, સરકારી યોજનાઓ સહિત દેશની આશરે 39% વસતી જ આરોગ્ય વીમા કવરેજ ધરાવે છે.

McKinseyનું કહેવું છે કે વધતો તબીબી ખર્ચ, લાંબું આયુષ્ય અને આબોહવા સંબંધિત જોખમ વીમાની જરૂરિયાત વધારી શકે છે. ડિજિટલ માળખું અને AIની મદદથી કંપનીઓ ગ્રાહકની જરૂર મુજબ પૉલિસી રજૂ કરવા, જોખમનું મૂલ્યાંકન, ક્લેમ પ્રક્રિયા અને છેતરપિંડીની તપાસ સુધારી શકે છે. અહેવાલનો મુખ્ય સંદેશ છે કે હવે માત્ર સેવાઓ સુધી પહોંચ વધારવાથી આગળ જઈ લોકોને પૂરતી વીમા સુરક્ષા આપવાની જરૂર છે.

આ પણ વાંચો: InvIT શું છે? તેમાં રોકાણ કેવી રીતે કરાય?

આ પણ જુઓ:

Watch onYouTube