શેરનો હોલ્ડિંગ પિરિયડ વધારવા LTCG ટેક્સ નાબૂદ કરવા SBI Researchની ભલામણ

વિદેશી રોકાણકારો ભારતીય શેરબજારમાંથી મોટા પ્રમાણમાં પૈસા ઉપાડી રહ્યા છે. તેમને લાંબા સમય સુધી રોકાણ જાળવવા પ્રોત્સાહન મળે તે માટે SBI Researchએ સૂચવ્યું છે કે શેર 2–3 વર્ષ રાખ્યા પછી વેચવાથી થતા નફા પરનો LTCG ટેક્સ નાબૂદ કરવો જોઈએ. હાલમાં આ ટેક્સનો દર 12.5% છે. આ માત્ર ભલામણ છે, સરકારનો નિર્ણય નથી. સાથે નિકાસકારોને વિદેશમાંથી મળતી રકમ આશરે 6 મહિનામાં ભારતમાં લાવવા અને વિદેશી લોન પરના ટેક્સના નિયમો વધુ સ્પષ્ટ કરવાની પણ માંગ કરાઈ છે.

ભારતીય શેરબજારમાંથી વિદેશી રોકાણકારોના મોટા ઉપાડ વચ્ચે SBI Researchએ ઇક્વિટી પરના લાંબા ગાળાના મૂડીલાભ કર—LTCGમાં મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર કરવાની સૂચના આપી છે. દેશની સૌથી મોટી બેન્ક SBIના અર્થશાસ્ત્રીઓએ સોમવારે જાહેર કરેલા ‘Ecowrap’ રિપોર્ટમાં ઇક્વિટી માટે હોલ્ડિંગ પિરિયડ 2–3 વર્ષ કરવા અને LTCG ટેક્સ નાબૂદ કરવાની ભલામણ કરી છે. આ સૂચનનો હેતુ ઝડપથી આવતી અને બહાર નીકળતી વિદેશી મૂડી, જેને ‘હોટ મની’ કહેવામાં આવે છે, તેને ઇક્વિટી બજારમાં લાંબા સમય સુધી રોકાયેલી રાખવાનો છે. અચાનક મૂડી ઉપાડથી શેરબજાર ઉપરાંત રૂપિયા પર પણ દબાણ ઊભું થઈ શકે છે. SBI Researchના મતે, લાંબા ગાળાના રોકાણને પ્રોત્સાહન આપતી નીતિ આ અસ્થિરતા ઘટાડવામાં મદદરૂપ બની શકે છે.

રિપોર્ટમાં દર્શાવ્યા અનુસાર, વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારો હાલમાં ઇક્વિટી રોકાણના લાંબા ગાળાના મૂડીલાભ પર 12.5% કર ચૂકવે છે. કેન્દ્રીય બજેટ 2026માં લિસ્ટેડ ઇક્વિટી અને ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ માટે આ દર યથાવત રાખવામાં આવ્યો હતો. આ કર માળખું 2024ના ફેરફારો દરમિયાન અમલમાં આવ્યું હતું. SBI Researchની ભલામણ એવા સમયે આવી છે જ્યારે 2026માં ભારતીય ઇક્વિટીમાંથી FPIનો કુલ ઉપાડ ₹3 લાખ કરોડને પાર પહોંચી ગયો છે. આપેલા આંકડા મુજબ, ઓક્ટોબરમાં અત્યાર સુધી વિદેશી રોકાણકારોએ ₹44,166 કરોડ ઉપાડ્યા છે. આ સાથે વર્ષનો કુલ આઉટફ્લો ₹3.04 લાખ કરોડ થયો છે, જ્યારે સમગ્ર 2025માં ₹1.66 લાખ કરોડનો ઉપાડ નોંધાયો હતો.

વિદેશી વેચવાલી પાછળ ઊંચા ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ, મજબૂત અમેરિકન ડોલર અને વધતી અમેરિકન બોન્ડ યીલ્ડ જેવા પરિબળો દર્શાવવામાં આવ્યા છે. અમેરિકામાં પ્રમાણમાં વધુ જોખમમુક્ત વળતર મળવાની શક્યતા પણ રોકાણકારોની મૂડી ફાળવણીને અસર કરે છે. સાથે ઉત્તર એશિયાનાં બજારોમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ આધારિત તેજી વધુ વિદેશી મૂડી આકર્ષી રહી છે. નિષ્ણાતોના મતે, ભારતીય બજારમાં AI થીમ સાથે સીધા જોડાયેલા શેરોની મર્યાદિત ઉપલબ્ધતા પણ વિદેશી રોકાણકારોની પસંદગીને અસર કરતી બાબત છે. આમ, વૈશ્વિક મૂડી માટેની સ્પર્ધા વચ્ચે ભારતે લાંબા ગાળાનું રોકાણ જાળવવા માટે નીતિગત વિકલ્પો વિચારવા જોઈએ એવો રિપોર્ટનો સંદેશ છે.

SBI Researchએ નિકાસથી મળતી વિદેશી ચલણની આવક સમયસર ભારતમાં પરત લાવવાની પ્રક્રિયા સુવ્યવસ્થિત કરવાની પણ ભલામણ કરી છે. રિપોર્ટ મુજબ, નિકાસકારો સામાન્ય રીતે વિદેશી ખરીદદારોને આશરે છ મહિનાની ક્રેડિટ મુદત આપે છે. તેથી નિકાસની આવક આશરે છ મહિનાના વાજબી સમયગાળામાં દેશમાં પરત આવે તેવી વ્યવસ્થા હોવી જોઈએ. આ સમયગાળા કરતાં વધુ મુદતની જરૂર હોય તો દરેક કેસની પરિસ્થિતિના આધારે મંજૂરી આપવી જોઈએ, એમ રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે. સમયસર નિકાસ આવક પરત આવવાથી વિદેશી ચલણનો પ્રવાહ મજબૂત કરવામાં અને દેશના બાહ્ય ખાતાની સ્થિરતા સુધારવામાં મદદ મળી શકે છે.

રિપોર્ટમાં External Commercial Borrowings—ECBs પરના વિથહોલ્ડિંગ ટેક્સ અંગે વધુ સ્પષ્ટતાની માંગ પણ કરવામાં આવી છે. ECB એટલે વિદેશી વ્યાપારી આવતી લોન. રિપોર્ટ અનુસાર, સંબંધિત વિથહોલ્ડિંગ ટેક્સ હાલમાં 5%થી 20%ની વચ્ચે છે. ખાસ કરીને Double Taxation Avoidance Agreement—DTAA હેઠળના લાભો અને અધિકારીઓ દ્વારા સામાન્ય કે વિશિષ્ટ જોગવાઈઓના સુસંગત અમલ અંગે સ્પષ્ટતા જરૂરી હોવાનું SBI Researchએ જણાવ્યું છે. આવા પગલાં વિદેશી ધિરાણ વ્યવહારોમાં વિશ્વાસ વધારવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.

આ પણ વાંચો: ભારતીય ઇક્વિટીમાં FIIનો હિસ્સો ઘટીને 17 વર્ષના નીચલા સ્તર 15.1 ટકાએ, પણ હોલ્ડિંગ્સ 3.6 ગણુ વધી $783 અબજ

આ પણ જુઓ:

Watch onYouTube