તહેવારો પહેલા ખાંડના સ્ટોક પર સરકારની કડકાઈ કેમ? જાણો નવા નિયમો

તહેવારોની સિઝનમાં ખાંડની વધત માગ વચ્ચે કેન્દ્ર સરકારે તેની સંગ્રાહખોરી રોકવા માટે નિયમો આકરા કરી દીધા છે. હવે ડીલર ખાંડ મળઅયાની તારીખથી મહત્તમ 15 દિવસ સુધી જ તેનો સ્ટોક પોતાની પાસે રાખી શકશે. પહેલા આ મર્યાદા 30 દિવસ હતી. તેની સાથે જ સરકારે ડીલરો પાસે રાખવામાં આવતો ખાંડનો જથ્થો પણ નિશ્ચિત કરી દીધો છે. નવા નિયમ 15 ઓક્ટોબરથી લાગુ થશે અને 30 નવેમ્બર 2026 સુધી અમલી રહેશે. નવી ખાંડ સિઝન 1 ઓક્ટોબરથી શરૂ થઈ ગઈ છે.

ગ્રાહક બાબતો, ખાદ્ય અને જાહેર વિતરણ મંત્રાલય મુજબ 15 ઓક્ટોબરથી દેશમાં કોઈપણ ડીલર કોઈપણ સમયે અથવા જગ્યાએ 1,000 ક્વિન્ટલથી વધુ ખાંડનો સ્ટોક રાખી શકશે નહીં. આ સિવાય ખાંડ મળ્યા પછી તેને મહત્તમ 15 દિવસ સુધી જ રાખી શકાશે. જોકે કોલકાતા અને તેની આજુબાજુના મેટ્રોની સાથે આસામ માટે સ્ટોકની મર્યાદા 2,000 ક્વિન્ટલ રાખવામાં આવી છે. સરકાર મુજબ આ વિસ્તારોમાં સપ્લાયની જરૂર, સામાન પહોંચાડવામાં લાગતા સમય અને પૂર્વીય તથા પૂર્વોત્તર રાજ્યોમાં ખાંડ પહોંચાડવામાં કોલકાતાની મહત્વની ભૂમિકાને જોતા છૂટ આપવામાં આવી છે. સરકારનો આશય ખાંડ ડીલરો પાસે જમા ના રહે અને મિલોમાંથી ડીલર તથા ત્યાંથી ગ્રાહકો સુધી તેનો સપ્લાય સતત જાળવી રાખવાનો છે.

સરકાર મુજબ ખાંડની સરેરાશ રીટેલ કિંમત ઓગસ્ટના ઊંચા સ્તરેથી અંદાજે 15 ટકા નીચે આવી ગઈ છે. બીજીબાજુ મિલમાંથી નીકળતી ખાંડની કિંમત અંદાજે 28 ટકા ઘટી ગઈ છે અને પાછલા ત્રણ સપ્તાહથી તેમાં વધુ પરિવર્તન નથી થયું. સરકારે ખાંડની મિલો, ડીલરો,જથ્થાબંધ અને રિટેલ વેપારીઓને કહ્યું કે, સપ્લાય સામાન્ય જાળવી રાખો. સાથે જ મિલ સ્તર પર કિંમતોમાં આવેલા ઘટાડાનો લાભ ગ્રાહકો સુધી પહોંચાડવામાં આવે. ઓગસ્ટથી નવેમ્બર વચ્ચે સામાન્ય રીતે ખાંડની માગ વધી જાય છે. ગણેશ ચતુર્થી, નવરાત્રી, દશેરા અને દિવાળી જેવા તહેવારો સમયે મિઠાઈઓ અને અન્ય ખાદ્ય ઉત્પાદનોમાં ખાંડનો વપરાશ વધી જાય છે.

સરકારે 2026-27ની સિઝન માટે શેરડીના ભાવ પ્રતિ ક્વિન્ટલ રૂ. 365 નક્કી કર્યા છે. આ કિંમત શેરડીથી 10.25 ટકા ખાંડ નીકળવાના આધારે નક્કી કરાઈ છે. ઘરેલુ બજારમાં ખાંડની ઉપલબ્ધતા વધારવા અને કિંમતોને કાબૂમાં રાખવા માટે સરકાર આ વર્ષે પહેલા પણ અનેક પગલાં લઈ ચૂકી છે. મે મહિનામાં સરકારે કાચી, સફેદ અને રિફાઈન્ડ ખાંડની નિકાસ પર 30 સપ્ટેમ્બર સુધી પ્રતિબંધ મૂકી દીધો હતો. આ નિર્ણય ઘરેલુ સ્ટોક અંગે ચિંતા અને કેટલાક અગ્રણી ખાંડ ઉત્પાદક રાજ્યોમાં અપેક્ષા કરતાં ઓછા ઉત્પાદન પછી લેવાયો હતો. ત્યાર પછી ઓગસ્ટમાં સરકારે 10 લાખ ટન કાચી ખાંડ પર ઈમ્પોર્ટ ડ્યુટી વિનાની આયાતને મંજૂરી આપી હતી. સામાન્ય રીતે કાચી ખાંડની આયાત પર 100 ટકા ચાર્જ લાગે છે. આ પગલાંનો આશય તહેવારોની મોસમ પહેલા ઘરેલુ બજારમાં સપ્લાય વધારીને કિંમતો પરનું દબાણ ઘટાડવાનો હતો.

પાછાળથી આયાતની શરતોમાં પણ ફેરફાર કરાયા હતા. આયાતી કાચી ખાંડને રિફાઈન્ડ ખાંડમાં બદલીને ઘરેલુ બજારમાં વેચવાની મંજૂરી અપાઈ હતી. તેના માટે બિલ ઓફ એન્ટ્રી દાખલ થયાના બે મહિનાની અંદર ખાંડને બજારમાં ઉતારવાની રહેશે. જોકે, આયાત માટે 31 ઓક્ટોબરની અંતિમ તારીખમાં કોઈ ફેરફાર કરાયો નથી.

આ પણ જૂઓ

Watch onYouTube